1927

Íhaldsflokkurinn var stofnaður 24. febrúar 1924 með yfirlýsingu 20 þingmanna undir forystu Jóns Þorlákssonar. Í upphafi var hann lítið annað en þingflokkur, en smám saman byggðist upp skipulögð fjöldahreyfing að baki honum. Stofnun Heimdallar var eitt skýrasta merkið um þá breytingu.

Á fundi í Landsmálafélaginu Verði 18. desember 1926 hreyfði Magnús Jónsson því að nauðsynlegt væri að gefa ungum mönnum í flokknum vettvang við sitt hæfi. Hugmyndinni var vel tekið. Jón Þorláksson hafði einnig hvatt þá Lárus H. Blöndal og Pétur Hafstein til að stofna æskulýðsfélag, og þeir Sigurbjörn Þorkelsson og Gísli Jónasson kennari lögðu málinu lið. Undirbúningsfundur var haldinn 9. febrúar 1927 og þar var kosin nefnd til að vinna að stofnuninni: Lárus H. Blöndal, sem var formaður nefndarinnar, Þorgrímur Sigurðsson, Ólafur H. Jónsson, Sigurður Haukdal og Jón Vestdal.

Stofnfundurinn var haldinn í Kaupþingssalnum í Reykjavík. Lárus H. Blöndal setti fundinn, Gunnlaugur Briem var fundarstjóri og Jón Vestdal ritari. Lög félagsins voru samþykkt og Pétur Hafstein, þá laganemi, var kjörinn fyrsti formaður. Með honum í fyrstu stjórn sátu Ólafur H. Jónsson, Gunnlaugur Briem Einarsson, Lárus H. Blöndal og Torfi Jóhannsson.

Stofnendur voru 32 talsins. Félagið var nafnlaust í nokkrar vikur, því á stofnfundinum var ákveðið að fresta nafngiftinni. Á fundi 8. mars 1927 var það svo nefnt Heimdallur, eftir hinum forna ás sem stendur vörð um Bifröst og goðheima. Nafnið var valið úr þremur tillögum; hinar tvær voru „Stefnir“ og „Félag ungra íhaldsmanna“.

Þegar Íhaldsflokkurinn og Frjálslyndi flokkurinn sameinuðust í Sjálfstæðisflokkinn 25. maí 1929 hélt Heimdallur áfram starfi undir sama nafni. Hann varð þar með fyrsta æskulýðsfélag Sjálfstæðisflokksins.

Heimskreppan hafði djúp áhrif á íslensk stjórnmál og ungir sjálfstæðismenn létu að sér kveða. Á félagsfundi 13. febrúar 1931 samþykkti Heimdallur stefnuskrá sem samin var að frumkvæði stjórnarinnar, þeirra Thors Thors, Guðmundar Benediktssonar, Jóhanns G. Möller, Gunnars Thoroddsen og Ragnars Lárussonar.

Fyrsta atriði stefnuskrárinnar var að sambandinu við Dani yrði slitið og lýðveldi stofnað. Um það var í raun lítill ágreiningur, en margir í eldri kynslóðinni vildu fara hægar í sakirnar og Heimdellingar voru þar róttækari. Stefnuskráin gerði líka kröfu um að kosningaréttur til Alþingis miðaðist við 21 árs aldur og að þeginn sveitarstyrkur leiddi ekki til missis kosningaréttar, um víðtækar slysa-, sjúkra- og ellitryggingar, um að yfirráð atvinnufyrirtækja í landinu yrðu í höndum íslenskra ríkisborgara og um aukinn skilning milli verkamanna og vinnuveitenda, meðal annars með því að verkamenn fengju hlutdeild í arði fyrirtækjanna sem þeir störfuðu hjá.

Margar þessara krafna þóttu nýmæli á sínum tíma. Sumar þeirra urðu síðar að veruleika, með lýðveldisstofnuninni 1944 fremst í flokki.

Heimdallur hefur aldrei verið eingöngu fundafélag. Árið 1950 var félaginu úthlutað gróðurreit í Heiðmörk og þangað hafa Heimdellingar farið í ótal gróðursetningarferðir í gegnum árin. Um hvítasunnuna 1955 fór félagið í hópferð til Vestmannaeyja, og sama sumar var Leikhús Heimdallar stofnað. Þar störfuðu um þrjátíu manns og sett voru upp þrjú leikrit. Klúbbfundir með ráðherrum og forystufólki flokksins voru fastur liður í starfinu; sem dæmi hélt félagið klúbbfund með Ingólfi Jónssyni, þáverandi landbúnaðar- og samgönguráðherra, í janúar 1962.

Heimdallur hefur alla tíð verið uppeldisstöð fyrir forystufólk Sjálfstæðisflokksins. Geir Hallgrímsson, síðar borgarstjóri, forsætisráðherra og formaður flokksins, var formaður Heimdallar 1952–1954, og fjölmargir aðrir sem síðar urðu borgarfulltrúar, þingmenn og ráðherrar stigu sín fyrstu skref í stjórnmálum innan félagsins.

Í tilefni 55 ára afmælisins fékk félagið Hannes H. Gissurarson sagnfræðing til að rita sögu þess og gaf hana út í afmælisriti. Starfsárið 1981–1982 var mikið gróskuár. Um 250 manns gengu í félagið það sumar og haust, og á félagaskránni voru um 2.500 manns. Félagið kom sér upp félagsheimili í kjallara Valhallar, sem landsfundarfulltrúar vígðu 31. október 1981. „Opið hús“ var haldið reglulega og þangað komu gestir á borð við Jónas Jónsson rithöfund og Davíð Oddsson, þá borgarfulltrúa. Skólanefnd Heimdallar hóf útgáfu blaðsins Nýr skóli fyrir framhaldsskólanema, félagið hélt félagsmálanámskeið og námskeið um hagfræði og ræðumennsku, og á afmælisdaginn hófst listavaka í Valhöll sem stóð í viku.

Í afmælisumfjöllun Morgunblaðsins sögðu fyrrverandi formenn sína skoðun á hlutverki félagsins. Pétur Sveinbjarnarson sagði að áhrif Sjálfstæðisflokksins væru minni án Heimdallar. Kjartan Gunnarsson sagði hlutverk félagsins afar mikilvægt og Markús Örn Antonsson hvatti ungt fólk til að gera meira af því að koma hugmyndum sínum á framfæri.

Heimdallur er stærsta ungliðafélag landsins með um 3.500 félagsmenn á aldrinum 15 til 35 ára. Grunngildin eru þau sömu og þegar félagið var stofnað: frelsi einstaklingsins, frjálst framtak og jafn réttur allra. Félagið hefur oft verið kallað róttækasti armur Sjálfstæðisflokksins, og það hefur gjarnan talað fyrir hugmyndum sem flokkurinn tók ekki upp fyrr en síðar. Heimdallur er líka virkt aðildarfélag Sambands ungra sjálfstæðismanna, sem stofnað var á Þingvöllum 27. júní 1930.

Þann 16. febrúar 2027 verður Heimdallur 100 ára. Fá stjórnmálafélög á Íslandi eiga sér jafnlanga samfellda sögu, og markmiðið er að næsta öld verði ekki síðri.